Karaoke feedback hoog piepen voorkomen tips

Het is zover: je hebt je karaoke set opgezet, de bierflessen koud, je beste maatjes erbij. Je pakt de microfoon zet in op die hoge noot van Whitney Houston... en in plaats van een vloeiende stem hoor je een oorverdovend, schril piepgeluid dat door merg en been gaat. Feedback.

Je avond zit in een keer in de soep. Herkenbaar? Geen zorgen, dit is het meest voorkomende karaoke-probleem ooit.

En het is makkelijker op te lossen dan je denkt. Je hoeft geen geluidstechnicus te zijn om die vervelende fluittoon de wereld uit te helpen. Laten we het samen fixen, zodat jij en je vrienden weer ongestoord kunnen shinen.

Waarom piept dat ding eigenlijk? De oorzaak van feedback

Feedback is eigenlijk een hele simpele, maar irritante, cyclus. Stel je voor: je zingt in de microfoon, het geluid gaat uit je speakers, de microfoon vangt dat geluid weer op, stuurt het terug door de speakers, en zo gaat het steeds sneller en luider tot het die bekende hoge piep wordt.

Het is een geluids-lus die zichzelf opblaast. De microfoon hoort zijn eigen geluid via de speaker.

De boosdoeners zijn bijna altijd drie dingen: de microfoon staat te dicht bij de speaker, het volume staat te hard, of je staat zelf op een verkeerde plek. Een karaoke microfoon is gevoelig. Hij is gemaakt om jouw stem op te pikken, niet om de muziek uit de speakers te horen.

Als hij dat wél doet, begint het gefluit. Vooral bij portable karaoke systemen met ingebouwde speakers kan dit snel gebeuren, omdat de microfoon en de speakers in één apparaat zitten of heel dicht bij elkaar staan. Stel je voor dat je in een lege kamer staat te praten en je hoort je eigen echo. Dat is een beetje hetzelfde.

Alleen is die echo veel luider en sneller. De klank van je stem (of de muziek) gaat van de speaker naar de microfoon, en weer terug.

Hoe vaker dit gebeurt in een seconde, hoe hoger de pieptoon wordt. Het is een fysiek fenomeen, geen kapot apparaat. Gelukkig maar.

De ultieme checklist om feedback te stoppen

Voordat je een nieuw karaoke systeem gaat kopen, probeer eerst deze simpele stappen. In 90% van de gevallen ben je dan al van het gezeur af.

Begin met de makkelijkste en werk naar de ingewikkeldere oplossingen. Geloof me, je hoeft niet meteen nieuwe spullen te kopen.

1. Verander de hoek: Dit is de gouden tip. Zet je speakers nooit recht voor of recht achter je microfoon. De microfoon moet altijd achter de speaker staan, of de speaker moet schuin van je af staan. Je moet eigenlijk in de 'dode hoek' van de speaker zingen. Probeer de speakers een halve meter naar voren of opzij te draaien.
2. Verlaag het volume: I know, je wilt dat het hard knalt. Maar als je volume te hoog staat, is de kans op feedback vele malen groter. Zet de master volume eerst laag, zing een stukje, en draai het langzaam harder tot je net geen piep hoort. Zoek die grens op.
3. Verhoog de 'Gain' niet te veel: Gain is de gevoeligheid van je microfoon. Als je een externe microfoon hebt (zoals een Shure SM58 of een goedkope Behringer), draai de gain-knop op je mengpaneel of karaoke machine niet te ver open. Een te hoge gain maakt de microfoon extreem gevoelig voor omgevingsgeluid en feedback.
4. De microfoon dichter bij je mond houden: Door de microfoon dichter bij je mond te houden (zo'n 5-10 cm), hoeft de versterking harder te staan om jouw stem boven de muziek uit te laten komen. Omdat de microfoon jouw stem nu veel harder hoort dan de speaker, is de kans op een lus kleiner. Gebruik wel een popfilter om plofklanken te voorkomen.
5. Speel niet met de microfoon: Draai de microfoon nooit met de voorkant (het gevoelige deel) naar de speaker toe. Houd hem altijd vast zoals je doet tijdens het zingen, met het rooster naar je mond gericht.

De juiste microfoon en materialen: investeer slim

Als je de trucjes hierboven hebt geprobeerd en het piept nog steeds, kan het liggen aan je spullen. Goedkope, instapmodel microfoons zijn vaak 'omnidirectioneel'.

Dat betekent dat ze geluid van alle kanten opvangen, dus ook van de speakers. Voor karaoke wil je een 'cardioid' microfoon. Die vangt geluid vooral van voren op en filtert geluid van de zijkanten en achterkant eruit.

Dat is je redding. Een echte aanrader is de Shure SM58.

Dit is dé microfoon die je overal ziet, van kroeg tot podium. Hij is onverwoestbaar, heeft een ingebouwd popfilter en zijn cardioid-patroon is perfect om feedback te voorkomen. Hij kost ongeveer €110,- tot €130,-.

Een stuk duurder dan de standaard microfoon bij een goedkope set, maar het verschil is hemels. Hij werkt op elk karaoke systeem met een microfooningang (XLR of 6.35mm jack).

Voor de beginners of degenen met een budget is de Shure SV100 een topalternatief.

Deze kost rond de €45,- tot €55,- en heeft dezelfde cardioid eigenschappen als de duurdere broer. Hij is minder zwaar en misschien minder robuust, maar voor thuisgebruik meer dan voldoende. Ook de Behringer XM8500 (rond de €25,-) is een stuk kwaliteit voor weinig geld en een favoriet op budget-feestjes. Denk ook aan je speakers.

Een compacte 'party speaker' met een ingebouwde versterker (zoals een JBL PartyBox of een Bose S1 Pro) is vaak gevoeliger voor feedback dan losse speakers met een aparte mixer. Bij losse speakers kun je namelijk veel fijner de gain en het volume op elkaar afstemmen.

De markt voor karaoke sets: wat kun je verwachten?

Een losse mixer van bijvoorbeeld Yamaha of Behringer (vanaf €80,-) geeft je veel meer controle en helpt je de karaoke echo te veel verminderen. De wereld van karaoke sets is enorm. Een goedkoop setje van Bol.com, met 2 microfoons en een speaker, kost vaak tussen de €60 en €120.

Prima voor een avondje lachen, maar de microfoons zijn vaak minder goed en gevoeliger voor feedback. De speakers zijn vaak omnidirectioneel.

Je betaalt voor het gemak, niet voor de kwaliteit. De middenmoot, denk aan merken als Somikon of Vonyx, ligt tussen de €150 en €300. Hier krijg je een karaoke machine met een scherm, soms Bluetooth, en betere microfoons.

Deze sets zijn een stuk verbeterd en zullen met de juiste opstelling (zoals hierboven beschreven) prima werken voor een avondje karaoke thuis en een soepele songslijst.

De high-end sets, van merken als Pioneer of Bose, kunnen oplopen tot €1000 of meer. Deze sets zijn voor de echte liefhebber of semi-professionele gebruikers. Ze hebben krachtige, geluidsgebalanceerde speakers en microfoons die specifiek zijn ontworpen om feedback te minimaliseren.

Als je een portable karaoke set zoekt die topkwaliteit levert, kijk dan naar de Bose S1 Pro (rond de €500,-). Het is een investering, maar het geluid is fenomenaal en feedback is bijna onmogelijk.

Praktische tips voor feedback-vrij karaoke

Naast de technische instellingen, is je omgeving ook belangrijk. Een lege, harde kamer met veel tegels en ramen is een echo-kamer. Dat betekent dat geluid blijft hangen en weerkaatsen, wat feedback in de hand werkt.

• Maak de ruimte 'dichter': Leg een kleed neer, hang wat gordijnen op, of zet een bank neer. Zachte materialen absorberen geluid en voorkomen dat het geluid van de muren weerkaatst. Dit helpt niet alleen tegen feedback, maar maakt je geluid ook veel warmer en voller.
• De microfoonstandaard is je beste vriend: Zet je microfoon op een statief. Zo staan je handen vrij en voorkom je dat je per ongeluk de microfoon draait of naar de speaker wijst. Een statief kost maar €15,- en het maakt je performance een stuk professioneler en stabieler.
• Test, test, test: Voordat de eerste gasten arriveren, zet je alles op en loop je de checklist door. Zing een stukje, draai aan de knoppen. Zo voorkom je dat je midden in een liedje opeens die schrilste piep hoort.
• Gebruik een monitor: Als je echt een serieuze karaoke-fanaat bent, kan een monitor speaker helpen. Dit is een speaker die naast je staat en alleen jouw zang speelt, zodat je jezelf goed hoort. Je hoeft dan de hoofdspeakers harder te zetten om jezelf te horen, wat de feedback-cycle doorbreekt. Een setje van 2 monitors van €100,- kan een wereld van verschil maken.

Zorg voor wat zachte materialen in de ruimte. Feedback is dus vooral een kwestie van slim opstellen en de juiste spullen gebruiken

Met deze tips ben je de baas over je geluid. Mocht je onverhoopt toch last hebben van een storing, dan los je dat zo op. Dus pak die microfoon, check je hoek, en zing je longen uit je lijf. Je woonkamer is je podium. Veel plezier!